Verkenningen Friese Veenweidegebieden 2050
Uitdaging:
Wetterskip Fryslân voert het waterbeheer over onder andere 38.000 ha veenweidegebied. De veenweidegebieden kenmerken zich door de daar optredende maaivelddaling. Dit vraagt voortdurend inspanningen aan het watersysteem zoals het instellen van lagere peilen in poldergebieden en het beheren en onderhouden van hoogwatercircuits. De gedachte is vaak dat veenweidegebieden duurder zijn dan andere (klei en zand) gebieden, maar exacte gegevens zijn niet voorhanden. Daarnaast wenst het bestuur van het Wetterskip inzicht in te verwachten kostenontwikkeling in de veengebieden in 2050.
Oplossing:
Oranjewoud heeft voor het Wetterskip een bureaustudie uitgevoerd. Hierbij zijn in de eerste plaats vier onderzoeksgebieden geselecteerd op basis van bodemopbouw en beschikbaarheid van (historische) gegevens. Vervolgens is historische materiaal verzameld over de waterbeheersing (grootte polders, peilen en kunstwerken) in de vier gebieden. Dit is gedaan voor de periode 1875-2010. Op basis van de verzamelde gegevens zijn vervolgens de ontwikkelingen geschetst tot 2050; welke veranderingen worden voorzien.
Daarnaast is op basis van kentallen een schatting van de kosten gemaakt voor de veengebieden in 2010 en 2050. De kosten hangen onder andere samen met beheer en onderhoud, aantal kunstwerken, loon e.d.
Resultaten:
Het resultaat is een rapportage met daarin de ontwikkelingen in de waterhuishoudkundige toestand in de vier onderzoeksgebieden. Een belangrijke conclusie is dat het waterpeil in ca. 100 jaar, 100 cm is gedaald. De jaarlijkse kosten voor beheer en onderhoud, boezemkeringen en energie nemen tot 2050 toe met percentages tussen de 0,5% en 8% op de totale kosten van het waterbeheer in deze gebieden. Opvallend is een kostenstijging van 18% als gevolg van de aanleg van lokale keringen langs hoogwatervoorzieningen, die bij ongewijzigd beleid in de nabije toekomst moeten worden gerealiseerd.
Verder zijn veengebieden niet per definitie duurder dan klei- en zandgebieden. Een laatste conclusie is dat op sommige deelonderwerpen nader onderzoek nodig is. Dit geldt bijvoorbeeld voor de hoogwatercircuits in het beheergebied. Inmiddels werkt Oranjewoud aan een inventarisatie van deze circuits.
