Een intermediairrol bij complexe omgevingsvraagstukken
Uitdaging:
In de omgeving van het spoorwegknooppunt Sittard-Geleen zijn ruimtelijke ontwikkelingen voorzien. Omdat het spoor wordt gebruikt voor het transport van gevaarlijke stoffen hebben naast geluids- ook veiligheidsaspecten invloed op de beschikbare ontwikkelingsruimte. Andersom beïnvloeden eventuele ruimtelijke ontwikkelingen groeimogelijkheden voor het spoorwegvervoer. Door de complexiteit van wet- en regelgeving is er sprake van een lastige afstemmingsopgave tussen ProRail en de gemeente Sittard-Geleen.
De gemeente Sittard-Geleen en ProRail worstelden al jaren met deze problematiek. Een oplossing is dan ook niet eenvoudig te vinden. ProRail en de gemeente zijn van elkaar afhankelijk en verbeteringen lijken alleen mogelijk door een integrale aanpak van het inrichten en beheren van de beschikbare milieuruimte. Om een integrale aanpak mogelijk te maken hebben de gemeente Sittard-Geleen en ProRail gezamenlijk een samenwerkingsproces geformuleerd onder de titel ‘Procesaanpak spoorwegknooppunt Sittard-Geleen’.
Oplossing:
In opdracht van beide partijen heeft Oranjewoud een open samenwerkingproces ingericht. In dit proces werd de betrokkenheid van alle belanghebbenden partijen gewaarborgd. Oranjewoud vervulde in het proces de rol van onafhankelijk intermediair en expert.
Het proces bestond voornamelijk uit een reeks masterclasses. Hierin zijn meerdere highlights ter tafel gekomen : beelddefiniëring, probleemdefiniëring en objectivering, verkennen van oplossingen langs ontwikkelingsscenario’s, selecteren oplossing.
Het succes van de masterclasses staat of valt met de betrokkenheid van de gemeente en ProRail. Oranjewoud faciliteert en jaagt aan.
Resultaten:
Deze procesaanpak leidde op de eerste plaats tot een gezamenlijk en gedragen beeld van de milieuruimte rond de spoorzone. Vervolgens zijn concrete afspraken over de invulling en het beheer van de milieuruimte rond de spoorzone gemaakt. Deze afspraken zijn vastgelegd in een convenant dat ondertekend is door het bestuur van de gemeente Sittard–Geleen en de directie van ProRail.
Op basis van dit convenant is vervolgens verder gewerkt aan de aanvraag van de milieuvergunning voor het spoorwegemplacement en de ruimtelijke planvorming in de omgeving van de spoorzone.
De complexiteit van de het milieuruimte vraagstuk in Sittard-Geleen staat niet op zichzelf. In veel gemeenten speelt soortgelijke problematiek rond bijvoorbeeld spoorzones of chemische fabrieken. Onduidelijkheid en complexiteit van wetgeving en vergunningsvraagstukken maken het vinden van balans tussen ruimte en milieu vaak moeilijk. Een procesaanpak zoals omschreven kan hierbij helpen.
